Po raz pierwszy z sake spotkałem się pięć lat temu, kiedy to poszukiwałem alkoholu na sylwestra w oko wpadła mi czarna pękata butelka z białymi japońskimi napisami bardzo mnie zafascynowała wiec podjąłem decyzje, iż sylwestra będę spędzał popijając sake. Jednak tak naprawdę o sake nie wiedziałem wiele prócz tego, ze pochodzi z Japonii i jest wytwarzana z ryża, a ponieważ należę do ludzi, którzy nienawidzą pić alkoholu, o którym nie wiedza zawile postanowiłem poznać świat sake, który teraz przekaże Tobie czytelniku w należytym skrócie:-) Skąd pochodzi sake? Jeśli słyszysz słowo sake i kojarzy ci się ono z Japonia i alkoholem, to masz całkowita racje :-), ponieważ sake jest narodowym alkoholowym napojem Nipponu. Sake jest bardzo szanowane w Japonii. Wyrazem tego jest głoska, o, którą się stawia przed nazwą (o-sake). Chińska odmiana sake zwana jest, samshu. Historia i produkcja sake Początki sake sięgają III wieku naszej ery, kiedy to w Japonii raczono się trunkiem o wiele mówiącej nazwie kuchikami (żuta w ustach sake), która doskonale oddawała zawiłości procesu produkcyjnego. W owych czasach nie znano drożdży, więc fermentację zapoczątkowywano poprzez żucie ryżu, prosa i kasztanów. Odbywało się to podczas świąt, w czasie, których zbierała się cała populacja wioski i następowało gremialne żucie, po czym całą przeżutą papkę wypluwano do wspólnej wanny, w której wszystko to fermentowało i powstawała doskonała kuchikami. Na szczęście w dzisiejszych czasach do produkcji sake używa się drożdży. Druga zmiana w procesie produkcyjnym nastąpiła stosunkowo niedawno, bo podczas II Wojny Światowej. W tym czasie w Japonii brakowało wszystkiego łącznie z ryżem, więc zaczęto robić sake z czystego alkoholu, glukozy i odrobiny zacieru ryżowego. W podobny sposób powstaje około 95% dzisiejszej sake, ale prawdziwi koneserzy tego trunku twierdzą, że naprawdę dobra może być tylko sake powstająca z ryżu, wody i drożdży bez żadnych dodatków. Uprawiane są specjalne gatunki ryżu, który nie nadaje się do jedzenia, ale za to jest idealny do produkcji sake. Równie ważną rolę dogrywa woda. Najlepiej, gdy jest odpowiedni twarda, gdyż wtedy zawiera minerały powodujące lepszy wzrost drożdży, jeśli wytwórnia nie dysponuje odpowiednim źródłem to posiadaną wodę poddaje się wzbogacaniu w odpowiednie mikroelementy. Co to jest właściwie sake? Spotkałem się z wieloma określeniami na sake jako gatunku alkoholu, pewien mój znajomy ( nie będę tu ujawniał jego imienia) uważa, iż sake to japońska wódka :-) (bez komentarza) jeszcze inny uważa, iż to odmiana rumu hehehe, jednak najlepsza anegdotę zostawiam na koniec. Parę lat temu dostałem zaproszenie na spotkanie z pewny podróżnikiem (niestety nazwiska i imienia już nie pamiętam), który opowiadał o swoich wrażeniach dotyczących Japonii, po całej prezentacji mieliśmy chwilę czasu na dyskusję tematy były najróżniejsze, począwszy od kultury, języka itp. kończąc na alkoholach wtedy to pewna panna zadała pytanie podróżnikowi, "Czy pił Pan kiedykolwiek tą chińską whisky sake?" W odpowiedzi wszyscy zamilkli, a podróżnik z powagą odpowiedział, iż tej chińskiej odmiany sake (samshu) jeszcze nie próbował, jednak pił japońską, która jest winem nie odmiana whisky. Być może dziewczynie chodziło o to, iż w Japonii sake ma tak samo ścisły związek z historią tego kraju, co whisky z Szkocją, jednak nie będziemy się zastanawiać, co miała na myśli.:-) Najważniejsze, że wiemy, iż sake to wino ryżowe o zawartości alkoholu od 15 % do 18 %, produkuje się ją, co już omawialiśmy z ryżu poddawanego trwającym około 6 tygodni procesom fermentacji. Jednak czytając książki o Japonii spotkałem się ze stwierdzeniem, iż "sake to także piwo, które niesłusznie jest nazywane winem", jednak my pozostaniemy przy stwierdzeniu, iż sake to wino ryżowe. Rodzaje sake. Obecnie występuje wytrawna i słodka sake. Ze względu na jakość rozróżnia się następujące rodzaje sake: tokkyu - super, ikkyu - I klasa, nikkyu - II klasa. Najdroższym i najlepszym rodzajem sake jest gingo-zukuri lub gingo-zo. Amezake jest słodka i mleczna, używana na festiwalach i w świątyniach w czasie Nowego Roku. Można również spotkać w restauracjach sake podawaną na gorąco - atsukan, oraz na zimno - reisho (serwowana jest w drewnianych naczyniach ze szczyptą soli, aby zneutralizować słodki smak). Jak się podaje sake? Sake pije się z małych kamionkowych kieliszeczków - z których podczas popijania małymi łykami mogą wydobywać się odgłosy tzw. siorbania (wydawanie dźwięków podczas konsumpcji w japońskiej etykiecie jest jak najbardziej dopuszczalne znaczy to, że smakuje), do których nalewa się z małych, kamionkowych flakoników. Flakoniki są mocno podgrzane, bo sake pije się na.... gorąco. Można też na zimno, ale zdecydowanie lepiej smakuje, gdy jest porządnie podgrzane. W czasie większych uroczystości o-sake pije się z sześciennych drewnianych "pudełek" o wymiarze 7 x 7 cm, ale jest to niewygodne i ryzykuje się, że część szacownego trunku ścieknie po brodzie. W czasie biesiady sake pije się non-stop, bo cały czas ktoś napełnia gościowi kieliszek. W mieszanym towarzystwie nalewa zawsze kobieta. Nauka o sake. (ten wątek powstał dzięki artykułowi z "Rzeczpospolitej" całość możesz przeczytać klikając tu) Badacze z National Institute for Longevity Sciences, z rejonu Aichi, 250 km na zachód od Tokio przebadali iloraz inteligencji (IQ - Intelligence, Quatient) dwóch tysięcy osób pomiędzy 40. i 79. Rokiem życia. Odkryli u mężczyzn, którzy umiarkowanie spożywają alkoholowe napoje, w ilości jednak nie mniej niz. 500 mililitrów sake lub wina dziennie - iloraz inteligencji o 3,3 punktu wyższy niz. u tych, którzy w ogóle nie pija. U kobiet pijących iloraz inteligencji jest wyższy o 2,2 pkt. niz. u abstynentek. Przy tym rodzaj alkoholu nie ma wpływu na wyniki. Wolontariusze próbowali rożnych rodzajów trunków, od piwa i whisky po wino i sake. Japońscy badacze zastrzegają jednak, ze picie niekoniecznie sprawia, ze stajemy się inteligentniejsi. - Bardzo trudno wykazać związek miedzy używaniem alkoholu a sprawniejsza praca mózgu - przyznaje Hiroshi Shimokata, kierujący badaniami. - Sprawdzaliśmy tez jeszcze inne czynniki, jak wysokość dochodu i wykształcenie, styl życia i sposób odżywiania się - cytuje słowa japońskiego uczonego grudniowy "New Scientist". Shimokata mówi, ze ludzie pijacy sake, na ogól jędza więcej ryb surowych. Być może nienasycone kwasy tłuszczowe zawarte w rybach wzmacniają inteligencje. Ich wpływ na rozwój mózgu został wcześniej udowodniony. Podobnie, pijacy wino jędzą duże ilości sera. W Japonii jednak ser nie jest kupowany i spożywany. Ser żółty posiada wysoka zawartość tłuszczu i uważa się, ze ma dobroczynny wpływ na prace mózgu Jeśli napoje alkoholowe maja bezpośredni wpływ na IQ, Shimokata wierzy, ze odbywa się to za sprawa polifenoli, związków chemicznych w nich zawartych. Ich cząsteczki pełnią role antyoksydantów (przeciwutleniaczy), które zwalczają wolne rodniki, hamują, zatem proces starzenia się organizmu. Maja więcej dobroczynnych skutków, np. poszerzają naczynia krwionośne. Japońskie badania są częścią szerszego programu, który ma na celu wyjaśnić, dlaczego praca mózgu pogarsza się z wiekiem. Po zgromadzeniu wszystkich informacji mogłem spokojnie zasiąść wraz ze swoja dziewczyną przy sylwestrowym stole i rozkoszować się smakiem sake opowiadając przy okazji historię tego wspaniałego trunku swojej towarzyszce. www.karczmarz.prv.pl/